ΑΡΘΡΑ

ΝΕΕΣ ΧΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ

Τρίτη, 06 Ιουνίου 2017 18:50
Εκτύπωση

12Μελετώντας κανείς την νεότερη Ελληνική ιστορία και ανατρέχοντας στους χρόνους των διωγμών του Ελληνισμού της Μικρασίας και την καταστροφή της (στο πρώτο τέταρτο του προηγούμενου αιώνα), εύκολα διακρίνει ιδιαίτερες προσωπικότητες, που σημάδεψαν τον τόπο και τους ανθρώπους του, για την αγάπη τους στην προδομένη πατρίδα (την αλησμόνητη Μικρασία), την Ορθοδοξία και την αλληλεγγύη τους στους κατατρεγμένους συμπατριώτες μας.

 

Πρόκειται για εξέχουσες προσωπικότητες, το όνομα και η μορφή των οποίων χαράχτηκαν με ανεξίτηλα χρώματα στο πάνθεον των ηρώων του Έθνους και της Ιστορίας, στο διάβα του χρόνου.

 

Μια από τις λαμπρές αυτές προσωπικότητες ήταν και ο διδάσκαλος Σπύρος Ν. Ψαλτάκης, από την Κρήνη (Τσεσμέ) της Ερυθραίας, που ήλθε στη Χίο σε χρόνους δίσεκτους και από την Κρηναία Σχολή του Τσεσμέ συνέχισε το πολυσχιδές (εκπαιδευτικό αλλά και κοινωνικό) του έργο στο Φρούριο της Χίου και το Προσφυγικό Σχολείο της Χίου (που ίδρυσε)-μετέπειτα 4ο Δημοτικό Σχολείο Φρουρίου.

 

Ο αείμνηστος δάσκαλος Σπύρος Ν. Ψαλτάκης (1879-1949) ήταν μια χαρισματική φυσιογνωμία. Αριστούχος Πτυχιούχος του Διδασκαλείου Κερκύρας, δεινός Κήρυκας του θείου λόγου, εξαίσιος χειριστής του γραπτού και προφορικού λόγου, οξυδερκής και φιλομαθής-πολυμαθής, διαπρεπής πατριώτης και φιλάνθρωπος, παράδειγμα αλληλεγγύης στους εμπερίστατους Έλληνες πρόσφυγες της Μικρασίας στη Χίο.

 

Την εξαίρετη αυτή προσωπικότητα του, έφερε στο φως της σύγχρονης δημοσιότητας, μέσα από το αρχειακό υλικό που ο ίδιος διατηρούσε στο σπίτι όπου διέμενε (στο Φρούριο), ο εκ θυγατρός του εγγονός, Παναγιώτης Αλ. Καλαμπόκης, με έναν πλούσιο –σε περιεχόμενο και υλικό– και λίαν καλαίσθητο αναθηματικό τόμο (315 σελίδων) υπό τον τίτλο <<ΣΠΥΡΟΥ Ν. ΨΑΛΤΑΚΗ, Δασκάλου – ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ>>, που μόλις κυκλοφόρησε.

 

Στον υπό αναφοράν τόμο, ο αναγνώστης του έχει την ευκαιρία να αντλήσει πληροφορίες και στοιχεία για τη γη της Μικρασίας, τα χωριά και τους οικισμούς της χερσονήσου της Ερυθραίας, τα ήθη και έθιμα, τα επαγγέλματα, τις ασχολίες, την εκπαίδευση, την Εκκλησιαστική ζωή και παράδοση της Κρήνης και των γύρω αυτής περιοχών.

 

Επίσης, στοιχεία για τις οικογένειές της, τον προσφυγικό πληθυσμό στη Χίο, την ιστορία του Προσφυγικού Σχολείου στη Χίο, τους υπηρετήσαντες δασκάλους, το Φρούριο, τον Ι. Ναό του Αγίου Γεωργίου Φρουρίου, κ.α. πολλά ενδιαφέροντα της περιόδου που έζησε και έδρασε.

 

Ακόμη, στοιχεία της προσωπικής του πορείας και εκπαιδευτικής και κοινωνικής διαδρομής, αλλά και Ομιλίες του, εθνικού-θρησκευτικού, αλλά και εκπαιδευτικού-παιδαγωγικού χαρακτήρα που, ομολογουμένως, πολλοί ρήτορες και Κήρυκες των ημερών μας θα ζήλευαν.

 

Ο τόμος διαιρείται σε 6 Ενότητες: 1). Εισαγωγικά Σημειώματα Γρηγόρη Σπανού (βιογραφικά στοιχεία, Το αρχείο του Δασκάλου, Γενεαλογικό δέντρο Σπύρου Ν. Ψαλτάκη, Η εκπαίδευση των προσφύγων της Μικρασίας στη Χίο, Πρόσφυγες Μικρασιάτες δάσκαλοι στη Χίο). 2). Σχολείο (Σχολικοί Λόγοι, Πρακτικά, Πανηγυρικοί Λόγοι Τριών Ιεραρχών, Λόγοι Εθνικών Επετείων, Εισηγήσεις). 3). Εκκλησία (Λόγοι Εκκλησιαστικοί). 4). Εισαγωγικό Σημείωμα Γρηγόρη Σπανού (Μικρασιάτες Πρόσφυγες στη Χίο-Ιστορικό Περίγραμμα, Οι Μικρασιάτες και ο Βενιζέλος). 5). Μικρασία (Α΄. Περί της πόλεως Κρήνης, Β΄. Πανερυθραικό Συνέδριο, Γ΄. Λόγοι προς πρόσφυγες Μικρασίας, Δ΄. Προσφωνήσεις, Ε΄. Λόγοι Επιμνημόσυνοι Μικρασιατικοί, ΣΤ΄. Νεκρολογίες-Επικήδειοι). 6). Κοινωνικά (αλληλογραφία).

 

Όπως ήδη μπορεί κανείς να αντιληφθεί, τον τόμο, ως προς τα εισαγωγικά σημειώματα του και την επιμέλεια των κειμένων του, ανέλαβε να διαμορφώσει και διανθίσει ο Καθηγητής Φιλολογίας και Επίτιμος Γυμνασιάρχης κ. Γρηγόρης Σπανός.

 

Η εκδοτική παραγωγή ανήκει στο τυπογραφείο <<ΕΝΤΥΠΟ>>.

 

Ομολογουμένως, αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον κ. Παναγιώτη Αλ. Καλαμπόκη για την εμπνευσμένη πρωτοβουλία που είχε, να εκδώσει τον αφιερωματικό αυτό τόμο, τιμώντας αφενός τη μνήμη του παππού του –δασκάλου Σπύρου Ν. Ψαλτάκη– και διαδίδοντας αφετέρου στο διηνεκές τα προβαλλόμενα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία του Ελληνισμού της Μικρασίας και της προσφυγιάς στις μετέπειτα γενιές.

 

Το έργο συνιστά μια μνημειώδη μαρτυρία και για τη σύγχρονη ζωή της συνοικίας του Φρουρίου (Κάστρου) της Χίου.

 

Τον κ. Παναγιώτη Αλ. Καλαμπόκη ευχαριστώ θερμά για την ευγενική επίδοση ενός αντιτύπου του βιβλίου αυτού, ευχόμενος υγεία και να αξιωθεί σύντομά και σε άλλα τέτοια –ευχάριστα– γεγονότα, με το καλό !-